RoHS ve REACH Uygunluğu, Kimyasal Testler ve Deklarasyon Danışmanlığı
Avrupa Birliği ortak pazarına ve Türkiye'ye arz edilen elektrikli/elektronik ekipmanlar, plastikler, tekstil ve kimyasal ürünlerin çevre ve insan sağlığına zararsızlığını belgelendiriyoruz. 2011/65/EU (RoHS 3) Direktifi kapsamındaki 10 tehlikeli ağır metal ve fitalat kısıtlaması ile (EC) No 1907/2006 (REACH) Tüzüğü kapsamındaki SVHC (Yüksek Önem Arz Eden Maddeler) aday listesi taramalarını, akredite laboratuvar testlerini ve SCIP bildirimlerini mühendislik güvencesiyle yönetiyoruz.
Küresel İhracatta Kimyasal Emniyetin Temeli: RoHS Direktifi ve REACH Tüzüğü
Avrupa Birliği gümrüklerinde elektrikli aletlerden oyuncaklara, otomotiv parçalarından ambalajlara kadar en sık denetlenen ve geri çevrilen unsur; ürünlerin içeriğindeki tehlikeli kimyasallar ve ağır metallerdir.
RoHS Direktifi (Restriction of Hazardous Substances - 2011/65/EU ve RoHS 3 - (EU) 2015/863): Elektrikli ve elektronik eşyalarda (EEE) Kurşun (Pb), Cıva (Hg), Kadmiyum (Cd), Artı Altı Değerlikli Krom (Cr VI), PBB, PBDE ile 4 kritik fitalatın (DEHP, BBP, DBP, DIBP) homojen malzeme bazında binde bir (Kadmiyum için on binde bir) oranını aşmasını yasaklar. RoHS uygunluğu, elektrikli ekipmanların üzerine CE işareti vurulabilmesi için teknik dosyanın zorunlu bir parçasıdır.
REACH Tüzüğü ((EC) No 1907/2006 - Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals): Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanmasını düzenler. AB'ye ihraç edilen veya AB içinde üretilen yılda 1 tonun üzerindeki kimyasal maddelerin Avrupa Kimyasallar Ajansı'na (ECHA) kaydını şart koşar. Eşyalar (mamul ürünler) için ise ECHA tarafından düzenli güncellenen SVHC (Substances of Very High Concern) Aday Listesindeki maddelerin ağırlıkça %0.1'i (w/w) aşması durumunda bildirim ve SCIP veri tabanına kayıt zorunluluğu getirir.
Pi Marka Tescil olarak, kalite belgelendirme disiplinimizle RoHS ve REACH süreçlerini; ürünlerin Avrupa pazarına serbest girişini sağlayan CE Belgelendirme ve Teknik Dosya, çevre standartları sağlayan ISO 14001, kalite güvencesi sunan ISO 9001 ve milli standartları karşılayan TSE ve TSEK Belgeleri ile entegre olarak yürütüyoruz.
RoHS ve REACH Kapsamında Sunduğumuz Teknik Hizmet Modülleri
Ürünlerinizin Avrupa Birliği kimyasal mevzuatlarına eksiksiz uyumunu sağlayan profesyonel çözümlerimiz:
RoHS 3 (2011/65/EU) Laboratuvar Testleri
Elektronik kartlar, kablolar, plastik gövdeler ve lehim alaşımlarında 10 kısıtlı maddenin (Pb, Cd, Hg, Cr VI, PBB, PBDE, DEHP, BBP, DBP, DIBP) ICP-MS ve GC-MS ile ölçülmesidir.
REACH SVHC (Yüksek Önem Arz Eden Madde) Taraması
ECHA tarafından yayımlanan 240+ maddelik SVHC aday listesinde yer alan kanserojen, mutajen ve üremeye toksik kimyasalların ürün ağırlığının %0.1'ini aşıp aşmadığının testidir.
ECHA SCIP Veri Tabanı Bildirimi
Avrupa Atık Çerçeve Direktifi uyarınca SVHC içeren ürünlerin Avrupa Kimyasallar Ajansı'nın SCIP portalına sistemsel kaydının yapılması ve SCIP numarasının alınmasıdır.
Tedarikçi Malzeme Beyanı ve BOM Analizi
Ürünü oluşturan tüm alt parça tedarikçilerinden RoHS ve REACH deklarasyonlarının toplanması, EN IEC 63000 standardına uygun Teknik Yapım Dosyası oluşturulmasıdır.
Güvenlik Bilgi Formu (GBF / SDS / MSDS) Tanzimi
Kimyasal hammadde veya karışım ihraç eden üreticiler için CLP Tüzüğü ve 1907/2006 REACH Ek II formatına tam uyumlu 16 maddelik resmi Güvenlik Bilgi Formu hazırlanmasıdır.
RoHS & REACH Uygunluk Deklarasyonu (DoC)
Yapılan test raporlarına ve tedarikçi beyanlarına dayalı olarak Avrupa gümrüklerinde ve müşterilerde geçerli resmi RoHS ve REACH Uygunluk Sertifikalarının düzenlenmesidir.
5 Aşamalı RoHS ve REACH Uygunluk Süreci
Ürününüzün numune analizinden uluslararası geçerli uygunluk deklarasyonuna kadar izlediğimiz aşamalar:
Ürün, plastik, metal, lehim, boya ve elektronik komponent gibi homojen malzeme katmanlarına ayrıştırılır.
Hızlı eleme için XRF taraması yapılır; şüpheli ve homojen kritik bileşenler akredite laboratuvara sevk edilir.
TÜRKAK akredite laboratuvarda ICP-MS, GC-MS ve UV-Vis cihazlarıyla RoHS 10 madde ve REACH SVHC testleri tamamlanır.
Test raporları, parça şemaları ve tedarikçi beyanları CE teknik dosyasının kimyasal ekine ciltlenir.
İngilizce ve Türkçe resmi RoHS & REACH Uygunluk Deklarasyonu (Declaration of Conformity) düzenlenip teslim edilir.
Kimyasal Uygunluk Sürecinde Karşılaşılan Kritik Hatalar ve Ağır Riskler
Yetersiz testler nedeniyle Avrupa gümrüklerinde firmaların yaşadığı RAPEX geri çağırma ve toplatma tehlikeleri:
| Yapılan Kritik Hata | Hatanın Temel Nedeni | Yasal ve Mali Sonucu | Pi Marka Tescil Profesyonel Çözümü |
|---|---|---|---|
| Test Raporu Olmadan Deklarasyon İmzalamak | Tedarikçinin sözlü beyanına güvenerek laboratuvar analizi yaptırmadan DoC belgesi imzalamak. | Gümrük numune testinde limit aşımı çıkması durumunda "sahte beyan" suçlaması ve adli ceza. | TÜRKAK akredite laboratuvar test raporlarına dayalı, hukuken geçerli ve doğrulanabilir deklarasyon. |
| Fitalat Analizinin (RoHS 3) Atlanması | Sadece eski 6 ağır metale bakılıp yeni eklenen 4 fitalatın (DEHP, BBP, DBP, DIBP) unutulması. | Avrupa gümrüklerinde konteynerlerin kırmızı hatta düşmesi ve malların sınırdan geri çevrilmesi. | Güncel RoHS 3 direktifine tam uyumlu 10 parametreli kapsamlı GC-MS kimyasal test protokolü. |
| RAPEX Sistemine İfşa Olmak | Kısıtlı madde limitini aşan ürünün AB pazarında piyasa gözetiminde yakalanması. | AB Hızlı Uyarı Sistemi'nde (RAPEX) ifşa olma, ürünlerin toplatılması ve devasa imha giderleri. | Üretim partileri bazında periyodik risk değerlendirmesi ve parti takip güvencesi. |
| SCIP Bildiriminin Yapılmaması | Ağırlıkça %0.1'in üzerinde SVHC içeren eşyaların ECHA veri tabanına bildirilmemesi. | AB ithalatçısının yasal yükümlülüğü yerine getiremediği için Türk üreticiyle sözleşmeyi feshetmesi. | ECHA portalı üzerinden teknik veri aktarımı ve SCIP kayıt numarasının eksiksiz temini. |
RoHS Direktifi ile REACH Tüzüğü Arasındaki Temel Farklar
Ürününüzün tabi olduğu Avrupa kimyasal mevzuatlarının karşılaştırmalı analizi:
| Karşılaştırma Kriteri | RoHS Direktifi (2011/65/EU) | REACH Tüzüğü ((EC) No 1907/2006) | Pratik Uygulama ve Fark |
|---|---|---|---|
| Kapsam Alanı | Yalnızca Elektrikli ve Elektronik Eşyalar (EEE). | Kimyasallar, plastikler, tekstil, oyuncak, mobilya vb. tüm ürünler. | RoHS spesifiktir; REACH ise genel ve tüm ürünleri kapsar. |
| Kısıtlı Madde Sayısı | Net 10 Tehlikeli Madde (Ağır metal ve fitalatlar). | 240+ SVHC Aday Madde (Sürekli güncellenir). | RoHS kesin yasaktır; REACH ise eşik üzeri bildirime tabidir. |
| Konsantrasyon Limiti | Genelde %0.1 (1000 ppm), Kadmiyum için %0.01. | Ağırlıkça %0.1 w/w (SVHC maddeleri için). | RoHS homojen malzeme bazında, REACH eşya bazında ölçülür. |
| CE İşareti İlişkisi | CE işaretinin zorunlu bir direktifidir. | CE işaretinden bağımsız bir AB kimyasal tüzüğüdür. | Elektronik ürünlerde hem RoHS hem REACH aranır. |
| Sorumlu Otorite | AB Üye Ülke Piyasa Gözetim Kurumları. | Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA - Helsinki). | Gümrük denetimlerinde her iki onay bir arada kontrol edilir. |
RoHS ve REACH Uygunluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Kimyasal testler, limit değerler ve deklarasyon belgelerine dair en çok yöneltilen sorular:
RoHS Belgesi olmadan Avrupa Birliği'ne elektronik ürün satılabilir mi?
Hayır. RoHS Direktifi, Avrupa Birliği'nin CE işareti direktifleri arasındadır. Elektrikli ve elektronik bir ürünün üzerine CE işareti basılabilmesi için LVD (Elektriksel Güvenlik) ve EMC (Elektromanyetik Uyumluluk) testlerinin yanı sıra RoHS uygunluk test raporlarının da Teknik Dosyada bulunması yasal zorunluluktur. RoHS raporu olmayan ürünler AB gümrüklerinden geçemez.
REACH SVHC listesinde yer alan bir madde ürünümüzde varsa ihracat tamamen yasaklanır mı?
Hayır, doğrudan yasaklanmaz. Eğer ürünün bir parçası içindeki SVHC maddesi ağırlıkça %0.1'in üzerindeyse, üretici bu durumu AB ithalatçısına yazılı olarak bildirmek ve Avrupa Kimyasallar Ajansı'nın SCIP veri tabanına kaydetmek zorundadır. Ancak madde REACH Ek XVII (Kısıtlamalar Listesi) kapsamındaysa o zaman kullanımı tamamen yasaktır.
XRF taraması ile ıslak kimya (wet chemical) testi arasındaki fark nedir?
XRF (X-Ray Fluorescence), numuneyi parçalamadan saniyeler içinde Kurşun, Cıva, Kadmiyum ve toplam Krom varlığını tarayan bir ön eleme testidir. Ancak XRF fitalatları ayırt edemez ve Cr VI ile Cr III ayrımını yapamaz. Kesin ve yasal geçerliliği olan rapor için TÜRKAK akredite laboratuvarda ICP-MS ve GC-MS cihazlarıyla ıslak kimya analizi yapılması zorunludur.
RoHS ve REACH test raporlarının geçerlilik süresi ne kadardır?
Ürünün hammaddesinde, boyasında, tedarikçisinde veya üretim prosesinde bir değişiklik olmadığı sürece test raporları geçerlidir. Ancak ECHA yılda iki kez (genellikle Ocak ve Haziran aylarında) REACH SVHC listesine yeni kimyasallar eklemektedir. Dolayısıyla SVHC uygunluğunun güncel listelerle periyodik olarak doğrulanması gerekmektedir.
Ticaret Bakanlığı RoHS ve REACH test masraflarını destekliyor mu?
Evet. T.C. Ticaret Bakanlığı "Pazara Giriş Belgeleri Desteği" kapsamında ihracatçı firmaların akredite laboratuvarlarda yaptırdığı RoHS testleri, REACH analizleri ve teknik dosyalama masraflarını %50 oranında geri ödemesiz hibe desteği ile karşılamaktadır.
Test süreci ortalama ne kadar sürer?
Ürünün parça sayısına ve homojen malzeme çeşitliliğine bağlı olarak numunelerin laboratuvara teslim edilmesinden itibaren test raporlarının çıkması ve İngilizce Uygunluk Deklarasyonunun hazırlanması ortalama 5 ila 8 iş günü sürmektedir.
RoHS ve REACH Başvurusu İçin Gerekli Bilgi ve Numuneler
Kimyasal risk taraması ve laboratuvar testlerinin başlayabilmesi için iletilmesi gerekenler:
- Malzeme Listesi (BOM - Bill of Materials): Ürünü oluşturan tüm parça ve hammadde listesi.
- Test Numuneleri: Analiz edilecek nihai üründen 2-3 adet çalışır numune veya komponent.
- Varsa Alt Parça Tedarikçi Beyanları: Hammadde üreticilerinin mevcut sertifikaları.
- Ürün Teknik Çizimi ve Fotoğrafları: Parçaların fiziksel konumlarını gösteren görseller.
- Şirket Resmi Belgeleri: Vergi levhası, imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesi.