ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Danışmanlığı
Çalışanlarınızın sağlığını ve can güvenliğini proaktif risk yönetimiyle koruma altına alıyor, iş kazaları ve meslek hastalıklarını önleyici modern yönetim altyapısını tesis ediyoruz. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği ve uluslararası normlara tam uyumlu tehlike analizi, ramak kala bildirim mekanizması ve acil durum planlamasını hayata geçirerek TÜRKAK ve IAF akreditasyonlu ISO 45001 tescil sürecinizi başarıyla yönetiyoruz.
İş Kazalarını ve Hukuki Tazminat Risklerini Sıfırlayan Güvence: ISO 45001
İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca baret ve yelek dağıtılmasından ibaret bir formalite değildir; işvereni hapis ve rücu davalarından, işletmeyi ise ağır iş gücü kayıplarından koruyan stratejik bir yönetim kalkanıdır.
Eski OHSAS 18001 standardının yerini alan ISO 45001:2018, Annex SL yüksek düzeyli yapıya sahip ilk küresel İSG standardıdır. Standart; reaktif (kaza olduktan sonra önlem alma) yaklaşımı tamamen terk ederek, tehlikelerin henüz ortaya çıkmadan kaynağında yok edilmesini sağlayan hiyerarşik kontrol mekanizmasını zorunlu kılar. Çalışanların ve çalışan temsilcilerinin sisteme fiilen danışılması ve katılımı şart koşularak, yaşayan bir güvenlik kültürü hedeflenir.
Türkiye'de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde işverenler, kusursuz sorumluluk ilkesine yakın ağır yasal yükümlülükler altındadır. Meydana gelen ölümlü veya uzuv kayıplı bir iş kazasında SGK'nın rücu davaları, manevi tazminatlar ve Türk Ceza Kanunu kapsamındaki "taksirle yaralama veya öldürme" davaları şirket sahiplerini doğrudan hedef alır. Akredite bir ISO 45001 belgesi ve işletilen denetim kayıtları, işverenin tüm yasal özen yükümlülüğünü yerine getirdiğinin en somut mahkeme delilidir.
Pi Marka Tescil olarak, kalite belgelendirme portföyümüz kapsamında ISO 45001 sistemini; kurumsal süreç disiplini sunan ISO 9001, atık ve sızıntı güvenliği sağlayan ISO 14001 Çevre Yönetimi, kriz anlarında operasyonel dayanıklılık sunan ISO 22301 İş Sürekliliği ve milli şartnameleri karşılayan TSE ve TSEK Belgeleri ile entegre olarak kuruyoruz.
ISO 45001 Kapsamında Kurduğumuz Temel Yönetim Modülleri
İşletmenizin faaliyet alanındaki tüm tehlikeleri kaynağında kontrol altına alan uzmanlık modüllerimiz:
Proaktif Tehlike Belirleme ve Risk Değerlendirmesi
Mekanik, elektriksel, kimyasal, ergonomik ve psikososyal risklerin tespit edilerek Fine-Kinney veya 5x5 L Matris yöntemleriyle puanlanması ve kabul edilebilir risk seviyesine indirilmesidir.
Ramak Kala ve Olay Bildirim Mekanizması
Kazaya dönüşmeyen ancak tehlike yaratan "ramak kala" durumlarının çalışanlarca kolayca raporlanmasını sağlayan, kök neden analiziyle gerçek iş kazalarını sıfırlayan sistem kurgusudur.
Çalışanların Katılımı ve Danışma Süreci
İSG kurullarının yasal işletimi, çalışan temsilcilerinin risk değerlendirme ve politika belirleme aşamalarına aktif dahil edilmesi ve güvenlik kültürü anketlerinin uygulanmasıdır.
Acil Durum ve Yangın/Tahliye Eylem Planları
Yangın, patlama, deprem ve kimyasal sızıntı senaryolarına yönelik acil durum ekiplerinin kurulması, toplanma alanlarının belirlenmesi ve yılda en az 1 kez canlı tahliye tatbikatı yapılmasıdır.
İş Ekipmanları Periyodik Kontrol ve Ortam Ölçümleri
Basınçlı kaplar, kaldırma araçları (vinç, forklift), topraklama ölçümleri ile gürültü, toz, aydınlatma ve termal konfor ortam ölçümlerinin akredite laboratuvar raporlarıyla takip edilmesidir.
Yasal Şartlar Uygunluk Kütüğü ve İSG Denetimleri
6331 sayılı Kanun ve alt yönetmeliklerinin sürekli izlenmesi, sertifikalı başdenetçilerimizle iç tetkik yapılması ve Yönetimin Gözden Geçirmesi (YGG) toplantılarının yürütülmesidir.
5 Aşamalı ISO 45001 Kurulum ve Sertifikasyon Süreci
İşletmenizin mevcut saha koşullarından akredite İSG sertifikasının teslimine kadar izlediğimiz profesyonel yol haritası:
Mevcut üretim hatları, KKD kullanımları, makine koruyucuları ve İSG evrakları incelenerek eksiklikler raporlanır.
İSG Politikası, risk değerlendirme matrisi, yasal şartlar tablosu, ramak kala prosedürü ve görev tanımları hazırlanır.
Tüm personele temel İSG bilinci ve ISO 45001 gereksinimleri anlatılır; acil durum tatbikatı icra edilir.
Sertifikalı başdenetçilerimizce resmi denetim provası niteliğinde iç tetkik tamamlanır; YGG kararları tutanağa bağlanır.
TÜRKAK veya IAF akredite belgelendirme kuruluşunun 2 aşamalı saha denetimi refakatimizde başarıyla tamamlanır.
İSG Süreçlerinde Karşılaşılan Kritik Hatalar ve Ağır Ceza Riskleri
Yetersiz İSG yönetimi nedeniyle işletmelerin ve yöneticilerin karşılaştığı adli, idari ve mali tehlikeler:
| Yapılan Kritik Hata | Hatanın Temel Nedeni | Yasal ve Mali Sonucu | Pi Marka Tescil Profesyonel Çözümü |
|---|---|---|---|
| Kopyala-Yapıştır Risk Analizi | Tesisin gerçek makinelerini ve kimyasallarını görmeden masa başında internet şablonu kullanılması. | Müfettiş denetiminde geçersiz sayılma, iş kazasında "kasıt veya ağır ihmal" ile ceza davası. | Saha mühendislerimizce yerinde incelenen, her operasyona özgü yaşayan ve dinamik risk matrisi. |
| Ramak Kala Raporlamasının Olmaması | Ucuz atlatılan olayların önemsenmeyerek kayıt altına alınmaması ve kök nedeninin araştırılmaması. | Aynı hatanın kısa süre sonra ölümlü veya uzuv kayıplı gerçek bir kazaya dönüşmesi. | Çalışanların ceza korkusu olmadan bildirim yapabileceği ödüllendirme tabanlı ramak kala kutusu/yazılımı. |
| Periyodik Kontrollerin Atlanması | Vinç, kompresör, forklift ve topraklama testlerinin yıllık muayene sürelerinin geçirilmesi. | İş kazasında ekipmanın kusurlu bulunması; SGK rücu tazminatlarının doğrudan işverene rücu etmesi. | Tüm makine ve teçhizatın akredite muayene takvimini tutan otomatik takip kütüğü. |
| Eğitim ve KKD Teslim Kayıtlarının Olmaması | Personele verilen koruyucuların imzasız teslim edilmesi ve teorik eğitimlerin yapılmaması. | İş mahkemesinde işverenin %100 kusurlu sayılması ve yüz binlerce liralık manevi tazminat. | Mevzuata uygun KKD zimmet formları, uygulamalı eğitim tutanakları ve sınav kayıtları. |
OHSAS 18001 ile ISO 45001 Arasındaki Kritik Farklar
Eski sistemden yeni uluslararası yönetim standardına geçişteki temel felsefi ayrışmalar:
| Karşılaştırma Kriteri | OHSAS 18001 (Eski Standart) | ISO 45001 (Güncel Uluslararası Standart) | İşletmeye Sağladığı Üstünlük |
|---|---|---|---|
| Yaklaşım Felsefesi | Reaktif (Mevcut tehlikeleri izleme odaklı). | Proaktif (Fırsatları ve önleyici tedbirleri yönetme). | Kazalar henüz gerçekleşmeden kaynağında yok edilir. |
| Liderlik ve Üst Yönetim | Sorumluluk sadece İSG uzmanına bırakılırdı. | Üst yönetimin doğrudan liderliği şart koşulur. | Bütçe ve güvenlik kararları en üst düzeyde onaylanır. |
| Çalışan Katılımı | Yüzeysel bilgilendirme yapılırdı. | Çalışanların karar alma süreçlerine katılımı zorunlu. | Sahadaki personelin güvenlik bilinci katlanarak artar. |
| Entegrasyon Kabiliyeti | Diğer ISO standartlarıyla uyumu zordu. | Annex SL yapısıyla ISO 9001 ve 14001 ile tam uyumlu. | Entegre Yönetim Sistemi ile maliyet ve zaman tasarrufu. |
| Yasal Statü | Geçerliliği tamamen sona ermiştir. | Tüm dünyada kabul gören tek resmi İSG standardı. | Kamu ve uluslararası ihalelerde tam puan yeterlilik. |
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mevzuat şartları, denetimler ve entegrasyon süreçlerine ilişkin en çok merak edilen konular:
Az tehlikeli sınıfta yer alan veya sadece ofis çalışanı olan şirketler ISO 45001 alabilir mi?
Evet. ISO 45001 standardı tehlike sınıfı ayırt etmeksizin her ölçekteki şirkete uygulanabilir. Ofis ortamlarında çalışan personelin ergonomik riskleri, ekranlı araçlarla çalışma zorlukları, yangın tahliye gereksinimleri ve psikososyal stres faktörleri de ISO 45001 kapsamındadır. Yazılım, danışmanlık veya çağrı merkezi gibi az tehlikeli işletmeler de kurumsal ihaleler için ISO 45001 belgesi almaktadır.
ISO 45001 belgesi almak işyeri hekimi ve İSG uzmanı çalıştırma zorunluluğunu kaldırır mı?
Hayır. 6331 sayılı Kanun gereği işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı bulundurma yükümlülüğü yasal bir zorunluluktur. ISO 45001 belgesi bu yükümlülüğü kaldırmaz; aksine bu uzmanların çalışmalarını uluslararası standartlarda sistemli bir yönetim çatısına bağlayarak işverenin hukuki korumasını en üst düzeye çıkarır.
ISO 45001 belgesinin geçerlilik süresi ne kadardır?
ISO 45001 sertifikası 3 yıllık döngü ile verilir. Belgenin geçerliliğini sürdürebilmesi için her 12 ayda bir akredite belgelendirme kuruluşu tarafından 1. Yıl ve 2. Yıl Gözetim Denetimlerinin başarıyla geçilmesi şarttır. 3. yılın sonunda ise sistem baştan sona yeniden tetkik edilerek belge yenilenir.
ISO 9001 ve ISO 14001 ile entegre kurulum yapılabilir mi?
Evet. ISO 45001, ISO 9001 ve ISO 14001 standartları "Annex SL" ortak metin yapısına sahiptir. Bu üç sistem "Entegre Yönetim Sistemi (EYS)" olarak tek elden kurulduğunda dokümantasyon yükü azalır ve belgelendirme denetim gün sayısı düşeceği için toplam maliyette %40 tasarruf sağlanır.
KOSGEB ISO 45001 belgelendirme masraflarını karşılıyor mu?
Evet. KOSGEB İşletme Geliştirme Destek Programı kapsamında KOBİ'lerin TÜRKAK akreditasyonlu kuruluşlardan alacağı ISO 45001 belgelendirme masrafları %50 ila %70 oranında hibe desteği kapsamındadır. Pi Marka Tescil ekibi olarak KOSGEB hibe başvuru evraklarınızı da hazırlıyoruz.
Belgelendirme süreci ortalama ne kadar sürer?
İşletmenin çalışan sayısına, tehlike sınıfına ve saha koşullarına bağlı olarak risk analizlerinin tamamlanması, eğitimlerin verilmesi, tatbikatın yapılması ve bağımsız denetimin neticelenmesi ortalama 3 ila 5 hafta içerisinde tamamlanmaktadır.
ISO 45001 Başvurusu İçin Gerekli Resmi Evraklar
İSG yönetim sistemi dosyanızın oluşturulması ve denetim planının organize edilebilmesi için talep edilen evraklar:
- Güncel Vergi Levhası ve İmza Sirküleri: Şirket kurumsal kimlik belgeleri.
- Ticaret Sicil Gazetesi ve Faaliyet Belgesi: Güncel oda tescil evrakları.
- SGK Hizmet Listesi: Şirkette çalışan toplam personel sayısı dökümü.
- İşyeri Hekimi ve İSG Uzmanı Sözleşmesi: İSG-KÂTİP üzerinden onaylı sözleşmeler.
- Mevcut Risk Değerlendirme Raporu (Varsa): Mevcut iş güvenliği kayıtları.
- Periyodik Kontrol ve Ortam Ölçüm Raporları (Varsa): Kazan, vinç veya gürültü ölçüm föyleri.